Jakie buty do biegania? – rodzaje stopy oraz sklepienia.

Niezależnie od tego czy dopiero zaczynasz przygodę z bieganiem czy masz już wykonany plan treningowy dla początkujących zawsze pamiętaj o odpowiednim obuwiu podczas treningu. Jest to nieodzowny element Twojego stroju.
Wybór odpowiedniego buta nie jest łatwym zadaniem, a zwłaszcza, kiedy jesteśmy początkującymi biegaczami i pojęcia takie jak pronator, supinator, czy fachowe określenia systemów amortyzujących niewiele nam mówią. Jeśli więc zastanawiasz się na kupnem właściwych butów do biegania. Chcesz uniknąć kontuzji, przeciążonych stawów oraz bolących stóp, jak i również chcesz czerpać satysfakcję z biegania, nie tracąc nigdy zapału. Dobrze trafiłaś! W tym artykule znajdziesz wskazówki dotyczące wyboru odpowiedniego obuwia. Teoretycznie biegać można we wszystkim, aczkolwiek by móc czerpać przyjemności oraz cieszysz się zdrowiem, potrzebujesz właściwego sprzętu. Na co, więc zwracać uwagę wybierając obuwie sportowe?

1. Jaki masz rodzaj stopy?
U zdecydowanej większości biegaczy, pierwszą częścią ciała, która styka się z podłożem podczas biegu jest pięta, dlatego też producenci butów do biegania umieszczają najwięcej systemów amortyzujących właśnie tam. Zwróćmy jednak uwagę co dzieje się z naszą stopą po zetknięciu z podłożem, gdyż od tego ruchu zależeć będzie typ buta, który będzie najodpowiedniejszy dla nas. Wspomniane wcześniej pojęcia pronator, supinator to pojęcia charakteryzujące stopę ze względu na jej budowę. Są to tzw. cechy biomechaniczne stopy.
Ten element dopasowania buta jest najważniejszy, gdyż każda stopa ma nieco inną budowę i podczas biegu pada na podłoże w trochę inny sposób. Wyróżnia się trzy zasadnicze sposoby pracy stopy podczas biegu i marszu:

Stopa pronująca:
Jeżeli w dalszej kolejności Twoja stopa kieruje się do wewnątrz, wykonując ruch nawracania (przenosząc ciężar ciała z zewnętrznej części pięty do wewnątrz), to znaczy, że jesteś pronatorem. Pronacja to naturalna reakcja naszej stopy, która amortyzuje w ten sposób wstrząsy. Natomiast problem powstaje przy znacznej pronacji, która prowadzić może do kontuzji. Stąd producenci butów biegowych stworzyli specjalną linię butów przeznaczonych dla pronatorów, które chronią stopę przed nadmiernym nawracaniem. Obuwie takie posiada specjalne wstawki stabilizujące (wykonane z twardszego materiału), które znajdują się po wewnętrznej części buta (często taka wstawka jest wyróżniona innym kolorem).
Typ butów: mocna pronacja – motion control, średnia pronacja – stability (dla stóp pronujących).

Stopa supinująca:
Stopa uderza o ziemię, ale nie nawraca się w wystarczającym stopniu do wewnątrz. Jest zbyt sztywna, aby zapewnić dostateczną amortyzację. Jeśli Twoja stopa pracuje właśnie w ten sposób, to znaczy, że jesteś supinatorem (niedostatecznym pronatorem). W tym przypadku ciężar ciała przenoszony jest głównie na zewnętrzną krawędź stopy. Buty dla supinatorów charakteryzują się dużą amortyzacją. Supinatorzy biegać również mogą w butach dla osób ze stopami neutralnymi.
Typ butów: cushioned (dla stopy supinującej).

Stopa neutralna
Podobnie jak w poprzednich przypadkach, lądujesz na zewnętrznej części pięty, ale zamiast przenosić ciężar ciała na wewnętrzne albo zewnętrzne krawędzie, w przypadku stopy neutralnej, ciężar rozkłada się równomiernie na całej stopie. Osoby ze stopą neutralną powinny używać obuwia neutralnego. Równie dobre mogą okazać się buty dla supinatorów i delikatnych pronatorów.
Typ butów: neutral (dla neutralnej stopy).

Co to jest sklepienie?
Sklepieniem nazywamy wewnętrzną część stopy, to ten fragment stopy, który wygina się w charakterystyczny łuk. Od wysokości tego łuku zależy wysokość sklepienia naszej stopy. A wysokość sklepienia stopy zwykle łączy się z:

* Niskie sklepienie – stopa pronująca
* Średnie sklepienie – stopa neutralna
* Wysokie sklepienie – stopa supinująca

Jak sprawdzić wysokość sklepienia? Test wodny.
W domowych warunkach najłatwiej będzie przeprowadzić tzw. test wodny. Aby go przeprowadzić potrzebować będziesz: czystej kartki papieru oraz mokrej stopy. Postaw mokrą stopę na kartce papieru i zobacz w jaki sposób została odciśnięta.
Jeśli ujrzysz pełny zarys stopy to masz niskie sklepienie i prawdopodobnie jesteś pronatorem. Jeśli na kartce pojawi się tylko górna część stopy i pięta połączone cienkim paskiem (lub bez połączenia) masz wysokie sklepienie, które z reguły łączy się z supinacją. Jeśli pasek łączący palce z piętą równa się mniej więcej połowie tego ze stopy z niskim sklepieniem to znaczy, że masz neutralną stopę.

Jak sprawdzić czy jestem pronatorem?
Jeśli masz jeszcze stare buty to zerknij na ich podeszwę – tu znajdziesz odpowiedź na pytanie o pronację. Jeśli za mocno pronujesz, to wewnętrzne krawędzie podeszwy będą bardziej starte niż środek i zewnątrz. Supinator z kolei zetrze zewnętrzną część. A biegacz ze stopą neutralną będzie miał startą zewnętrzną część pięty (zwykle lądujemy właśnie w tym miejscu, bez względu na nasz typ stopy) i wytarty środek przedniej części buta.
Zwróć również uwagę podczas treningu jak zachowują się Twoje stopy, i znowu, spadasz do wewnątrz, pronujesz. Na zewnętrzne krawędzi – supinujesz. Stopa przetacza się względnie prosto (ani za mocno do środka, ani za mocno do zewnątrz) – masz stopę neutralną.

Jeśli dopiero chcesz zacząć biegać i nie masz starych butów biegowych? Zrób test wodny i obejrzyj buty, w których chodzisz na co dzień – to również powinna być dobra wskazówka.